close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • ARCHIWUM ROK 2014

  • 22 listopada 2014

    3 listopada w Konsulacie Generalnym RP w Sydney odbyło się spotkanie z Profesorem Andrzejem Rychardem, dyrektorem Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, komentatorem sceny politycznej w Polsce, specjalizującym się w tematyce obejmującej różne aspekty transformacji i reform ostatniego 25-lecia.

    Spotkanie zostało zorganizowane we współpracy z Australijskim Instytutem Spraw Polskich i wpisuje się w obchodzone w 2014 r. dwudziestopięciolecie polskiej wolności. Profesor Rychard przedstawił wykład dotyczący przemian w Polsce w ostatnim ćwierćwieczu, traktując je na planie gospodarczym, politycznym i społecznym. Ważną cechą polskich przemian gospodarczych jest fakt jednoczesnego wprowadzenia demokracji i reform rynkowych. Fenomenem jest, że społeczeństwo polskie, mając już do dyspozycji instrumenty demokratyczne, nie odrzuciło ostrej reformy rynkowej. Fenomen ten wyjaśnia profesor faktem, iż reformy te zostały wprowadzone przez rządzącą „Solidarność”, z którą społeczeństwo się identyfikowało, nie traktując jej jako obcej sobie władzy. Głównym agentem zmian systemowych było państwo. Prof. Rychard zauważa, że w Polsce, podobnie jak w innych krajach postkomunistycznych, miało miejsce uwłaszczenie nomenklatury, czyli zamiana kapitału politycznego na ekonomiczny. Jednakże w Polsce zjawisko to miało najmniejszy spośród wszystkich krajów postkomunistycznych zasięg. Znaczącą część polskiego biznesu stanowią mali i średni przedsiębiorcy, którzy wytwarzają obecnie ponad 70% PKB. Dzięki temu polska przedsiębiorczość jest mocno osadzona w strukturze społeczeństwa, a Polska jest mniej podatna na światowe kryzysy ekonomiczne.

     

     

    W planie politycznym również można mówić o sukcesie polskiej transformacji. Dokonała się konsolidacja systemu politycznego. Niepokojącym zjawiskiem może być pewnego rodzaju moda na antypolityczność, zarówno wśród wyborców, jak i polityków, którzy – żeby zdobyć wyborców – kreują się na niepolityków. Jest to strategia, która nie buduje zaufania do instytucji demokratycznych, co osłabia demokrację i powoduje rozmywanie się władzy. Władza przechodzi od polityki do świata wielkich korporacji. Prof. Rychard zauważa, że w przypadku polskiej transformacji strona polityczna jest znacznie słabiej rozwinięta niż ekonomiczna. Stąd jego obserwacja, że społeczeństwo obywatelskie w Polsce jest słabo rozwinięte. Stosunkowo mało jest organizacji pozarządowych i charytatywnych w porównaniu do innych rozwiniętych krajów.

     

    Prof. Rychard zadaje pytanie, czy taki model rozwoju nieoparty na zaufaniu społecznym jest trwały. Badania pokazują, że Polska ma najniższy poziom zaufania społecznego przy jednoczesnym wysokim rozwoju gospodarczym, co przeczy teoriom uzależniającym wysoki rozwój gospodarczy od wysokiego poziomu zaufania. Profesor wskazuje że Polska znajduje się obecnie w okresie rodzącej się nowej niepewności, kiedy należy szukać nowych elementów dynamiki. Na początku okresu transformacji takimi elementami pewności były wolny rynek, demokracja oraz integracja ze strukturami europejskimi. Obecnie, biorąc pod uwagę kryzys gospodarczy i kryzys instytucji europejskich, te wcześniejsze źródła pewności przekształcają się w źródła niepewności, a pierwotne wzorce gospodarcze i polityczne ulegają rozmyciu.

    Wykład Profesora Rycharda został bardzo dobrze przyjęty przez zgromadzona publiczność. Podczas swojego pobytu w Australii Profesor wystąpił również z wykładami w Hobart, Melbourne i Canberze.

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: